Theater in roerige tijden
Al is het leven nooit helemaal pais en vree, de laatste jaren maken we het toch wel heel erg bont. Op het wereldtoneel wordt aan de politieke touwtjes getrokken door mannen die volgens het decennialang gekoesterde internationale recht al veelvuldig achter
de tralies hadden moeten zitten vanwege openlijk beleden en uitgevoerd machtsmisbruik, moord en zelfverrijking. Op economisch gebied breidt de macht van techbedrijven zich wereldwijd ongebreideld uit tot elk individu in een algoritmisch web gevangen is.
Ook nationaal maken we er een polariserend potje van, waarbij geen enkel probleem lijkt te worden opgelost. Voer te over dus voor theatermakers om de temperatuur van deze koortsachtige roerige tijden op te nemen en dat doen ze dan ook. Persoonlijke
problemen als scheiding, armoe, woningnood en mantelzorg in tijden van gebrekkige gezondheidszorg komen aan bod, maar het zijn toch vooral de grote maatschappelijke problemen die een podium krijgen.
Zorg om onze democratie
Onze democratische waarden en vrijheden staan onder geweldige druk, met machthebbers die zich niks aantrekken
van de grenzen van hun bevoegdheden en de trias politica zonder blikken of blozen aan de kant zetten voor eigen belang. Het Nationale Theater wijdt er twee stukken aan: Richard III, door Shakespeare beschreven als de grootste machtsbeluste klootzak van zijn tijd, en Mefisto, de indrukwekkende roman van Klaus Mann over het opkomend fascisme in het bruisende Berlijn van de jaren dertig. Zuidpool beschrijft met Alkibiades de teloorgang van de Atheense democratie door de ijdelheid van diens machthebber.
Het grote geld regeert
De Verleiders stellen al jaren met veel succes de moraal aan de top van het bedrijfsleven (banken, CEO’s, vastgoedhandelaren e.d.) en onze financiële hygiëne aan de kaak. Zoek dekking is de volgende kaskraker in die reeks: een gitzwarte komedie over pensioenen, verzekeringen en de prijs van die zekerheid. Het Nationale Theater komt met Big Pharma, over de zorgwekkende macht van een kleine groep farmaceutische bedrijven binnen de zorg.
Ons onder het tapijt geveegde verleden in de Oost
Al is het nog lang niet genoeg, we maken meer en meer schoon schip met ons koloniale verleden. In twee voorstellingen wordt op zowel imponerende als pijnlijke wijze duidelijk welke rol we in de Oost gespeeld hebben: Soekarno gaat over de eerste president van Indonesië, die streed voor vrijheid, eenheid en een glorende democratie. In Kelapa Muda duiken drie theatermakers van Molukse afkomst in hun persoonlijke familiegeschiedenissen, waarin valse toezeggingen van de Nederlandse overheid een grote rol hebben gespeeld en diepe wonden hebben geslagen.
Het gevaar van tech(bedrijven)
In de digitale loopgraven en Minder telefoon, meer leven zijn theatercolleges over de gevaren van onze afhankelijkheid van tech en van de bedrijven/landen die die wereld beheersen, met alle risico’s van afhankelijkheid, verslaving en ontnemen van privacy vandien. Theater Oostpool doet twee duiten in het digitale zakje met The Nether, een bloedstollende thriller die de grenzen tussen echte werkelijkheid en virtual reality verkent, en met Millennial II: Browser History X, een zwarte comedy over verdwijnende privacy, met alle daarmee gepaard gaande schaamte. Hoe zit het met het recht op een duistere kant, die elk mens heeft?
Ecologie en klimaatverandering
Bureau Vergezicht heeft de laatste jaren een naam opgebouwd als hét gezelschap dat zich uitspreekt over ecologie en klimaatverandering. Ze staan drie keer in Groningen. Beste Mensen gaat over de opvallendste klimaatspeeches van de afgelopen vijftig jaar. In Een Groter Verhaal wordt haarfijn uitgelegd wat slavernijverleden, smeltende ijskappen en exploitatie met elkaar te maken hebben. Een stukje naar de mensen toe neemt op komische wijze ons consumptiegedrag onder de loep. Ons huisgezelschap NITE koppelt in Oersoep de ecologische crisis aan een verhaal over moederschap en vraagt zich af wat het betekent om een kind te krijgen en te verzorgen in een wereld in verval.
Vrouwenrechten
Hoe we het ook wenden of keren: vrouwen moeten nog steeds meer doen om hetzelfde uit het leven te halen als mannen. Bovendien komt er maar geen eind aan het seksuele geweld. Wat de emancipatiekant aangaat zijn er verschillende voorstellingen. Theatergroep Waark speelt De wichter van Champ Clark, over de allereerste vrouwenstaking van Nederland voor gelijke beloning, zich afspelend in Nieuwe Pekela. Club Lam brengt Dolle Mina, een vurige performance over emancipatie, gelijkheid en liefde. Naomi Velissariou keert zich in Sexodus tegen een systeem dat floreert bij vrouwelijke onzekerheid.
Seksueel geweld en misbruik van vrouwen vormt het thema van Dolorosa en Teckel. Met de eerste sluit Marie-Mae van Zuilen haar drieluik over het trauma na seksueel geweld af bij Orkater. Namens Theater Bellevue legt Nina van Tongeren in de zinderende monoloog Teckel de schaamte terug bij de dader van seksueel misbruik, in navolging van Gisèle Pelicot.
Last but not least: polarisatie
Misschien wel het grootste gevaar van deze tijd: niet meer naar elkaar luisteren, de ander niet horen en een verontrustend geloof in het eigen gelijk. Het theatercollege Trumps Amerika: chaos en gevaar laat zien hoe de Amerikaanse president internationaal en intern polariserend werkt. Toneelschuur toont in Mystiek lichaam op rauw-komische wijze hoe een familie uit elkaar scheurt, als symbool voor de gepolariseerde Nederlandse samenleving. Theater Oostpool tenslotte bewijst hoe actueel Shakespeares wereldberoemde klassieker Romeo en Julia nog is. Binnen hun twee gepolariseerde families kiezen de twee jongelingen voor de liefde. Daarmee houdt het stel ons een spiegel voor: het gaat niet om aan welke kant je staat, maar om jouw bereidwilligheid het beeld van de vijand los te laten.
“Shakespeare schreef Romeo en Julia niet om ons gerust te stellen, hij schreef het om ons wakker te schudden.” (Theater Oostpool)
