‘Het is luid, rauw, en precies wat je moet voelen wanneer het leven je omver heeft geblazen.’ De techno jazzmusical Raging Against Various Elements (R.A.V.E.) van danser en choreograaf Connor Schumacher is een persoonlijk verslag van een rouwproces en tegelijkertijd een universele verbeelding van de wanhoop en woede die volgen op een ingrijpend verlies. De voorstelling won vorig jaar de Zwaan voor Beste Dansproductie en is op 3 oktober te zien in de Stadsschouwburg in Groningen.
Wat was de aanleiding voor jou om deze voorstelling te maken?
“In 2017 is mijn zus overleden. En het heeft me vervolgens zeven, acht jaar gekost om dat verdriet echt onder ogen te zien. Ik heb jarenlang keihard gefeest, op de dansvloer, terwijl ik woedend tekeerging tegen van alles. Onderweg vond ik vrienden, die me hebben geholpen met het verwerken van mijn pijn. Ze werden mijn familie. Samen hebben we deze voorstelling gemaakt. Het is een persoonlijk verhaal over hoe dans en de club en het theater me uiteindelijk hebben geholpen om troost en verlichting te vinden. Dat ik dit heb kunnen maken met de mensen die zo belangrijk voor me zijn en bij wie ik me zo veilig voel, heeft mijn leven totaal veranderd. Het zorgde voor een enorme transformatie; mijn hersenen werden opnieuw bedraad. Het was alsof ik met de geest van mijn zus kon praten en het verdriet via dans kon verplaatsen naar het licht, naar het publiek.”
Waar ging je precies tegen tekeer?
“Een van de dingen die tot de dood van mijn zus hebben geleid is stagnatie. Er was niet genoeg beweging in haar leven, doordat ze al jaren aan een chronische ziekte leed. In 2017 verhuisden mijn ouders naar de stad waar zij woonde. Ik kwam hen helpen met het inrichten van hun huis. Op de derde dag dat ik daar was stierf ze plotseling. Dat ik erbij was, was ongelofelijk; we hadden elkaar daarvoor al zo’n twee jaar niet gesproken. Het was een van de bijzondere kosmische ervaringen die ik in mijn leven heb meegemaakt. Tien dagen na haar overlijden ging ik terug naar Nederland, ik moest weer aan het werk. Ik was ontzettend boos op de stilstand die mijn zus fataal is geworden. Als reactie ben ik zelf keihard gaan dansen, maar ik wilde ook zoveel mogelijk andere mensen laten bewegen. Daaruit is stichting ARK ontstaan, wat staat voor Anatomy Reframing Knowledge. We maken niet alleen dansproducties, maar geven ook lessen en workshops en organiseren raves. Alles om mensen in beweging te krijgen, zowel fysiek als mentaal.”
Je hebt gestudeerd aan het Purchase College Conservatory of Dance in New York. Ben je daar ook opgegroeid?
“Nee, ik kom eigenlijk nergens vandaan. Ik ben een military kid; mijn vader was piloot bij de luchtmacht. We moesten vaak verhuizen. Ik ben in Japan geboren, we hebben in Las Vegas gewoond en in Arizona en later helemaal in het noorden van New York. Daar ben ik gaan studeren, in eerste instantie scenarioschrijven. Maar intussen was ik ook begonnen met dansen en dat werd al snel mijn hele leven. Ik deed auditie voor het conservatorium en werd aangenomen. In mijn derde jaar heb ik een semester aan Codarts in Rotterdam gestudeerd en een stage gevolgd bij Anouk van Dijk. Na mijn afstuderen in New York ben ik teruggekomen naar Nederland, voor mijn werk en voor de liefde – ik had hier iemand ontmoet – maar ook om letterlijk afstand te nemen van de VS waar ik was opgegroeid, in een streng conservatief gezin met thuisonderwijs. Dat is óók een van die elementen waar ik de afgelopen jaren tegen tekeer ben gegaan.”
Het decor en de scenografie van de voorstelling zijn in handen van kunstenaar Boris Acket, die bekendstaat om zijn indruk wekkende multimediale installaties. Hoe hebben jullie elkaar gevonden?
“Een paar jaar geleden werd er een film gemaakt van het materiaal van een van mijn eerdere voorstellingen: Funny Soft Happy & The Opposite. Boris Acket was daar ook bij betrokken. We ontmoetten elkaar en hij introduceerde me bij het Nijmeegse festival Drift om te dansen, om daar wat van mijn clubwerk te doen: stimulating intentional dancefloors. Op een bepaald moment heb ik hem gevraagd om met mij samen te werken aan Raging Against Various Elements. Hij heeft vervolgens beeldend kunstenaar Elsemarijn Bruys benaderd; zij maakt sonografieën voor theater en grote immersieve installaties met reflecterende materialen. Samen hebben ze een ruimte gecreëerd met spiegels, waarin alles beweegt, trilt en vervormt, en de zwaarte van verdriet tastbaar wordt.”
Wat moet ik me precies voorstellen bij een techno-jazz musical?
“Het is geen musical in de zin dat we liedjes zingen, maar in de zin dat je een reis ziet. Er komen dingen terug uit Funny Soft Happy & The Opposite, waarin ik veel referenties gebruik naar Broadway-cabaret. We werken heel lyrisch; de teksten zijn belangrijk, ook die van de muziek. Als de MC van de voorstelling draag ik teksten voor. We vertellen een abstract verhaal: we heten je welkom in de club van het verdriet, we laten zien op welke manieren je je in die ruimte gedraagt en hoe dans lucht kan geven en helpt om de dingen los te laten. Zeven dansers, waaronder ikzelf, raven op de muziek van DJ Europarking, die ook speciaal voor deze voorstelling een aantal nieuwe tracks heeft gecomponeerd.”
