Door Rob Kasteleijn,
Je kent haar misschien van de tv-serie Danni Lowinski, de musical Dear Evan Hansen, als presentatrice van MolTalk of als het nieuwe gezicht van We zijn er Bijna!. Maar Marlijn Weerdenburg is ook een geweldige zangeres en liedjesschrijfster. Voor haar nieuwe theaterconcert Geworteld ging ze op zoek naar de betekenis van thuis. Ze vroeg onder anderen Danny Vera, Daniël Lohues, Frans Bauer en Roxeanne Hazes om met haar mee te schrijven. Het leverde een reeks nieuwe, persoonlijke en herkenbare liedjes op en een voorstelling die Marlijn zelf ook aan het denken zette.
In de aankondiging van Geworteld staat dat je voor de zoveelste keer in een nieuwe stad je verhuisdozen stond uit te pakken en besefte hoe graag je een vaste basis wilde hebben. Kun je me meenemen naar dat moment?
“Een paar jaar geleden zijn we van Amsterdam naar Hilversum verhuisd, omdat onze oudste zoon speciaal onderwijs nodig had. In Amsterdam zaten al dat soort scholen vol, maar in Hilversum bleek gelukkig wel plek te zijn. Dus besloten we te verhuizen, terwijl ik juist het gevoel had dat we voor altijd in Amsterdam zouden blijven. Mijn vriend is Amsterdammer, we hebben er veel vrienden, dus ik dacht: dit is het eindstation. Hier kan ik eindelijk wortelen. En toen stond ik dus wéér in een nieuwe stad. Ik weet nog dat ik dacht: waarom gebeurt dit nu weer? Terwijl het achteraf de beste beslissing was die we voor ons gezin konden nemen. Met onze zoon gaat het heel goed en we hebben een heerlijk huis met een tuin, veel groen en kikkers. Het is dus allemaal heel goed uitgepakt, maar op dat moment voelde dat anders.”
Je kijkt met enige jaloezie naar mensen die nog altijd wonen op de plek waar ze zijn opgegroeid. Waar ben je dan precies jaloers op?
“Vooral op het gevoel dat je iedereen om je heen kent. Dat je boodschappen doet bij de bakker waar je vroeger ook met je moeder kwam. Dat je de kinderen uit je kleuterklas bij wijze van spreken nog steeds tegenkomt en je vrienden van vroeger nog regelmatig ziet. Misschien denk je daar als je achttien bent heel anders over en wil je weg, maar juist door te blijven raak je steeds meer geworteld. Dat vertrouwde, warme en veilige gevoel, dat je een vangnet hebt en alles en iedereen kent, daar kan ik echt met jaloezie naar kijken.”
Heeft al dat verhuizen je ook iets gebracht wat je misschien had gemist als je altijd op dezelfde plek was blijven wonen?
“Jazeker. Ik ben niet voor niks op mijn achttiende uit huis gegaan en daarna op mijn eenentwintigste opnieuw verhuisd. Ik wilde het avontuur tegemoet, nieuwe dingen ontdekken, nieuwe mensen ontmoeten. Ik vond het juist fijn dat niemand me kende, dat ik anoniem kon zijn. Het heeft me ontzettend veel gebracht. Ik heb op fantastische scholen gezeten, bijzondere mensen ontmoet en daardoor ook in mijn carrière stappen kunnen zetten die ik anders misschien niet had gezet. Toch kan ik enorm verlangen naar die geborgenheid. Neem bijvoorbeeld Daniël Lohues. Hij woont al zijn hele leven in het Drentse Erica, een dorp waar iedereen elkaar kent. Zijn familie woont in de buurt, het is allemaal heel gemoedelijk en overzichtelijk. En ondertussen schrijft hij prachtige teksten en maakt hij waanzinnige muziek. Juist in deze tijd, waarin alles snel verandert en je voortdurend wordt geconfronteerd met alle onrust in de wereld, verlang ik naar zo’n eigen, vertrouwde bubbel.”
Voor Geworteld heb je samengewerkt met onder anderen Danny Vera, Tania Kross, Frans Bauer, Roxeanne Hazes, Saman Amini en – je noemde hem net al – Daniël Lohues. Wat was je vraag aan hen?
“Ik had een essay van drie kantjes geschreven over mijn leven en mijn zoektocht naar een oerbasis. Daarin kwam ik al vrij snel uit bij het verhaal van mijn vader, die als kind 22 keer is verhuisd vanwege een ingewikkelde thuissituatie. Zijn moeder kampte met de nodige mentale uitdagingen. Ik ben me daardoor meer gaan verdiepen in mijn familiegeschiedenis. Mijn vader paste vroeger niet binnen het systeem en belandde op zijn negende in een instelling voor moeilijk opvoedbare kinderen in het Gelderse Rekken. Mijn eigen zoon, die nu ook negen is, past evenmin binnen het reguliere onderwijs, maar heeft inmiddels helemaal zijn plek gevonden. Hoe werkt de onrust van mijn oma en vader, die met ons gezin vaak verhuisde, door van generatie op generatie? Die lijn loopt door de hele voorstelling. Dat verhaal heb ik naar de artiesten gestuurd en daarna ben ik met ze gaan schrijven. Alleen Daniël heeft het lied helemaal zelf geschreven. Met de anderen ging ik op zoek naar raakvlakken. Zo ontdekten Tania en ik dat onze moeders een belangrijke rol speelden in ons gevoel van thuis. Toen haar moeder in januari 2026 overleed, regende het op Curaçao, wat in die periode uitzonderlijk is. Toen mijn moeder in april 2021 stierf, was het koud en sneeuwde het in Nederland. Dat vonden we zo bijzonder dat we een lied hebben geschreven over onze moeders en het gevoel dat de hemel op je neervalt. Mijn verhaal vormde het uitgangspunt, maar verder mocht het alle kanten op gaan.”
Dus soms vonden jullie elkaar in een gedeelde ervaring, maar soms keken jullie juist ook heel verschillend naar het thema thuis.
“Ja, precies. Danny was bijvoorbeeld heel erg geraakt door het verhaal van mijn vader. Samen hebben we een lied geschreven over het steeds weer verhuizen, iets wat ik zelf natuurlijk ook heb meegemaakt. Altijd op zoek naar een nieuwe plek, waardoor uiteindelijk niets meer als thuis voelt. Weer een deur die dichtslaat, een auto die klaarstaat en daarna nog één laatste blik op de straat die steeds kleiner wordt. Iedere keer weer opnieuw beginnen, in een ander huis met nieuwe geuren. Met Frans ging het over zijn opa en oma, die met een woonwagen rondtrokken. Dat is echt een hardcore levenslied geworden. Helemaal Frans! Voor hem is thuis de plek die je lach en je tranen kent. Met Roxeanne was het weer heel anders. We zijn allebei niet zo lang geleden teruggegaan naar ons geboortehuis, maar hebben dat totaal verschillend ervaren. Zij stond daar en dacht: dit is nu een huis dat liefde ademt. Terwijl ik juist dacht: alles is anders geworden en ik weet nog zo goed hoe mooi het vroeger was. In het refrein zingen we precies dezelfde tekst: ‘De tijd heeft ons veranderd, daar is niks meer aan te doen. Alles is nu anders, het wordt nooit meer zoals toen.’ Maar voor haar betekent dat: gelukkig wordt het nooit meer zoals vroeger. Terwijl ik juist denk: het wordt nooit meer zo veilig en fijn als toen. Die dubbelheid zit er heel mooi in.”
Ook Jan Beuving en Antoine Uitdehaag schreven nieuw materiaal voor de voorstelling. Wat voegen zij toe aan het verhaal dat je wilt vertellen?
“Mijn regisseur en ik vonden dat er ook een paar nummers in de voorstelling moesten komen die echt helemaal op mijn lijf geschreven zijn. Ik maak zelf graag liedjes, maar een goed theaterlied schrijven is toch weer een ander vak. En Jan Beuving en Antoine Uitdehaag zijn daar ontzettend goed in. Jan was vooral geraakt door het verhaal van mijn vader. Op zijn aanraden ben ik samen met mijn vader teruggegaan naar Rekken. Veel gebouwen zijn inmiddels gesloopt, maar de herinneringen waren er nog. Mijn vader heeft daar een heel heftige tijd meegemaakt. De kinderen werden door oud-militairen heropgevoed. Soms moesten ze midden in de nacht hun bed uit om tien kilometer hard te lopen. Jan heeft daar een waanzinnig mooi lied over geschreven. Daarnaast schreef hij Juf in de nacht, een lied over het speciaal onderwijs. Ik heb zoveel respect en bewondering voor de docenten die werken met kinderen die overal buiten vallen. Dat mijn zoon weer lacht, is ook dankzij die mensen. Het lied is eigenlijk een groot dankjewel. Aan die juf die zich ’s nachts afvraagt hoe ze ervoor kan zorgen dat een kind zich weer goed voelt en zijn plek vindt. En dan is er nog het lied Belgrado. Ik zat na zes weken tv-opnames vast op een vliegveld in Belgrado en had ontzettend veel heimwee. Ik wilde alleen nog maar naar huis. Toevallig was ik op dat moment met Jan aan het appen. Toen zei hij: ‘Belgrado, dat is een mooie titel voor een lied. Vertel!’ Binnen een uur had hij het geschreven. Met Antoine Uitdehaag heb ik vorig jaar heel fijn samengewerkt bij de musical Dear Evan Hansen, die hij regisseerde. Hij heeft twee kernliedjes voor Geworteld geschreven: Thuis en Niet thuis. Het eerste gaat over dat verlangen naar geborgenheid. Eigenlijk waar we het net over hadden: dat je altijd in hetzelfde dorp bent blijven wonen en je iedereen en iedere millimeter van die plek kent. Niet thuis is de tegenreactie daarop. Dat je gek wordt van de pietluttigheid en het gevoel dat iedereen zich met je bemoeit. Dat je weg wilt, op avontuur. Die twee kanten van het verhaal heeft Antoine heel mooi weten te vangen.”
Je hebt zelf altijd gezocht naar een vaste basis. Hoe probeer je die jouw kinderen te geven?
“Daar gaat de voorstelling dus uiteindelijk heel erg over: hoe geef ik mijn kinderen een thuis? Ook mijn oudste zoon, bij wie het allemaal even anders loopt en die andere behoeftes heeft. Ik wil niks liever dan dat hij zich gelukkig voelt en zich kan ontwikkelen. Hoe gaat het straks als hij naar een middelbare school gaat? Moeten we dan weer verhuizen? Want hij kan niet overal terecht. Mijn vader werd als kind uit huis geplaatst, ik wil mijn kinderen heel graag de vaste basis geven die hij en ik hebben gemist. Ik heb een heerlijke jeugd gehad, met een fantastische moeder en een fantastische vader. Maar het gevoel ergens geworteld te zijn, met vaste gewoontes en de tradities die daarbij horen, dat heb ik nooit gekend. Dat wil ik mijn kinderen graag meegeven.”
Heeft het maken van Geworteld je dichter bij een antwoord gebracht op de vraag waar je thuishoort?
“Uiteindelijk wel. Door die zoektocht ben ik me gaan realiseren hoe trots ik ben op de manier waarop we het met onze zoon hebben aangepakt. En ik heb nog veel meer waardering gekregen voor mijn vader. Hoe hij mij in zijn hart een thuis heeft gegeven, terwijl hij dat zelf nooit heeft gekend. Ik had altijd al een hele goede band met hem, maar door deze voorstelling heb ik nóg meer respect voor hem gekregen. Dus ik denk dat thuis voor mij uiteindelijk zit in de mensen om me heen. Hoe we het met elkaar rooien. Het is niet zozeer verbonden aan een plek, maar aan de keuzes die we maken om bij elkaar te kunnen zijn.”




