Zingdag Nederlands Kamerkoor

Na het succes van afgelopen jaren verzorgen SPOT Groningen en het Nederlands Kamerkoor op zaterdag 7 maart opnieuw een Zingdag voor amateurzangers en -koren. Tijdens de Zingdag leer je alles over samenzang, stemgebruik en klankkleuring. Je volgt workshops en krijgt les van een aantal zangers van het Nederlands Kamerkoor. Samen met hen en een dirigent presenteer je aan het eind van de dag een uitvoering met alle cursisten. Voor deze vierde editie staat het Requiem van Duruflé op het programma. Onze redactie sprak met twee eerdere deelnemers.

Wat betekent zingen voor jou?
“Heel veel! Het maakt me blij. Ik zing al 28 jaar in het Noord-Nederlands Concertkoor, waarmee we bijzondere en uitdagende projecten hebben gedaan. Het meest recente hoogtepunt is de uitvoering van Mahlers Achtste symfonie, afgelopen december met het Noord Nederlands Orkest, het Nederlands Concertkoor uit Amsterdam, het Nationaal Kinderkoor, het Roder Jongenskoor en een aantal internationale solisten. Dan heb je het over zo’n vierhonderd uitvoerenden. Als alles dan samenvalt, stemmen, timing, klank en kracht, dat is echt ontzettend kicken. Je bent een klein onderdeel van een enorm geheel, maar ieder radertje moet perfect functioneren.”

Ik hoor en lees dan altijd: zingen verbindt.
“Dat klopt helemaal. Zingen in een koor is de ultieme vorm van samenwerking. Je begint met noten op papier, maar gaandeweg leren je spieren en je gehoor wat er nodig is. Dat groeiproces is fascinerend om mee te maken. Wist je dat er in Nederland meer mensen in een koor zingen dan dat er lid zijn van een voetbalclub? Toch gaat er relatief weinig geld naar koren en symfonieorkesten, terwijl muziek juist verbindt en ontspant.”

In maart is de vierde editie van de Zingdag. Ben jij er al vanaf de eerste editie bij?
“Ja, eigenlijk al eerder. Ik organiseerde daarvoor ook al een paar jaar studieprojecten voor zangers, vooral rond meezingprojecten. Dat begon in juni 2019 met een door SPOT georganiseerd project, waarbij je onder leiding van Geert-Jan van Beijeren Bergen en Henegouwen Mozarts Requiem instudeerde. Ik merkte dat veel mensen enthousiast waren, maar vaak niet de juiste stempartij hadden. Dus besloot ik een studiegroep op te zetten. Met een eenvoudig flyertje wist ik flink wat zangers te verzamelen. Bij Mozart zongen uiteindelijk zo’n zeventig mensen van de studiegroep mee, een flink deel van het totale koor. Dat smaakte naar meer. Een half jaar later organiseerde ik een studiegroep rond de Meezing Messiah in Carre. Ik heb een bus met chauffeur gehuurd en we zijn met vijftig zangers naar Amsterdam gegaan. Een geweldige ervaring.”

Ik hoor ieder jaar dat er mannen te kort zijn. Zingen vrouwen meer dan mannen?
“Ja en weet je hoe dat komt? Op de basisschool zingen jongens en meisjes gewoon samen, maar zodra jongens in de puberteit komen, krijgen ze de baard in de keel. Dan horen ze vaak van hun omgeving: ‘Jij bromt, doe jij maar even niet mee.’ Terwijl je ze juist moet uitleggen wat er met hun stem gebeurt en hoe ze daarmee om kunnen gaan. Meisjes blijven vaak gewoon zingen, thuis met een haarborstel voor hun neus meedoen met een nummer op de radio. Natuurlijk zijn er ook wel mannen die zich in hun studententijd aansluiten bij een koor, maar veel minder dan vrouwen. Pas als ze ouder zijn, ontdekken ze weer hoe leuk zingen eigenlijk is. Daarom zeg ik altijd: neem mannen mee, het is hartstikke leuk om mee te doen en we hebben ook nog koffie en hele lekkere koekjes. Vaak zie je ook dat als mensen eenmaal de stap hebben genomen om mee te doen aan een Zingdag, ze de smaak te pakken krijgen en zich aansluiten bij een regulier koor.”

Wat is het leukste aan de Zingdag? De muziek zelf? Het zingen met gelijkgestemden? Het werken met de professionals van het Nederlands Kamerkoor? Of de uitvoering aan het eind van de dag?
“Eigenlijk is het een combinatie van alles. Mensen vinden het fijn dat ze via mijn studiegroep de muziek al goed kennen. Niet perfect natuurlijk, maar ze hebben een stevige basis. De stemrepetities met de zangers van het Kamerkoor worden als heel waardevol ervaren. Die brengen dezelfde technische punten naar voren – adem, klinkers, medeklinkers – maar net vanuit een andere invalshoek. Dat werkt verfrissend en verdiepend. In de verschillende stemgroepen zie je dat het niveau meteen omhoog gaat. Iedereen is gemotiveerd, werkt intensief samen met een professionele stemgenoot en komt hoorbaar beter terug in het geheel. Daarbij spelen natuurlijk de dirigenten een belangrijke rol. Met iemand als Peter Dijkstra of Fokke Oldenhuis staat er een zeer heldere, inspirerende leiding voor het koor.”

Wat betekent zingen voor jou? En hoe lang zing je al?
“Zingen is goed voor mijn humeur. Als ik gezongen heb, ben ik daarna altijd in een goede stemming. Daarnaast is het bijzonder om met mooie muziek bezig te zijn: werken die je al kent, maar beter leert begrijpen en soms ook muziek die helemaal nieuw voor je is. Ik zing al heel lang. Ik ben van oorsprong blokfluitdocent en heb altijd op de muziekschool gewerkt. Daarnaast deed ik door de jaren heen regelmatig mee aan projectkoren, al heb ik nooit vast in een koor gezongen.”

Wat is voor jou de reden om mee te doen?
“Het zingen zelf en de muziek zijn natuurlijk al een hele grote motivatie. Daarnaast is de mogelijkheid om met de studiegroep van Hanny Geerlings de muziek in te studeren een extra stimulans. Ongeveer drie maanden van tevoren beginnen we met de voorbereiding. We komen meestal zes keer bij elkaar op donderdagavond, van acht tot tien. Dat doen we met een vrij grote groep, al is het aantal mannen altijd wat beperkt. Op die zes avonden leggen we echt een stevige muzikale basis, zodat je op de Zingdag goed beslagen ten ijs komt. Zo haal je echt alles eruit wat er in zit. Dat is echt een mooie ervaring!”

Want pik je op de Zingdag zelf dan ook weer dingen op?
“Ja, absoluut. Op zo’n dag worden de puntjes op de i gezet. Ik kan zo snel geen specifiek voorbeeld noemen, maar je krijgt altijd wel een tip of aanwijzing waarvan je denkt: oh ja, inderdaad!”

Wat is het leukste aan de Zingdag? De muziek zelf? Het zingen met gelijkgestemden? Het werken met de professionals van het Nederlands Kamerkoor? Of de uitvoering aan het eind van de dag?
“Het is vooral de combinatie van alles. Je komt samen met mensen die allemaal enorm gemotiveerd zijn om hetzelfde stuk te zingen. Dat zorgt direct voor een fijne sfeer. Het is ook een hele gezellige dag, omdat je door de voorbereiding al veel mensen kent. Daarnaast is het repeteren met zangers van het Nederlands Kamerkoor elke keer inspirerend. Dat zijn professionals en dat merk je meteen: het geeft energie en een extra boost. Dat alles bij elkaar maakt de zingdagen iedere keer weer bijzonder.”

In maart staat het Requiem van Duruflé op het programma. Zijn jullie al hard aan het oefenen?
“Jazeker en dat is ook nodig. Het is best een lastig stuk, omdat dit stuk voor veel zangers, ook voor mij, wat buiten het vertrouwde repertoire ligt. We zijn op 1 november begonnen met een extra zaterdag waarop we een hele dag een workshop Gregoriaans hebben gedaan. Hanny had daarvoor de Groningse dirigent Luuk Dijkhuis uitgenodigd, een expert op het gebied van Gregoriaanse zang. Dat heeft enorm geholpen. Daardoor begrijp je de muziek veel beter en herken je ineens de Gregoriaanse melodielijnen in het stuk van Durufle.”

Stel: ik heb nog nooit in een koor gezongen, maar het lijkt mij leuk om een keer mee te doen aan een Zingdag. Zit ik dan op mijn plek?
“Dat hangt vooral af van je motivatie. Hoe graag wil je het? Het is handig als je een beetje noten kunt lezen. Ook is het belangrijk dat je weet welke stemsoort je hebt. Verder vraagt het vooral inzet, want je moet er ook thuis tijd in steken. Gelukkig zijn er online hele goede oefenmogelijkheden te vinden: je kunt met een koor meezingen, je eigen stempartij apart oefenen, zelfs in een langzamer tempo. Je kunt jezelf dus prima voorbereiden. Laagdrempelig is misschien niet het goede woord, maar de Zingdag is zeker toegankelijk voor iedereen – met of zonder koorervaring – die gemotiveerd is en echt van zingen houdt.”