Muziek stroomt zoals water

Soms herken je het meteen. Nog voordat er een woord is gewisseld, nog voordat er afspraken zijn gemaakt. Gewoon, in de muziek. “Je merkt het aan alles”, zegt Julia Philippens van Fuse. “Of iemand luistert. Dat hoor je direct.”

Zo begon het verhaal van Fuse en de mandolinist Avi Avital. Niet in een repetitieruimte met een strak plan, maar tijdens een toevallige ontmoeting bij het televisieprogramma Podium Klassiek. “Soms speel je daar met iemand die je pas op de dag zelf ontmoet. Dat was hier ook zo. Avi speelt met zo’n eigen timbre, met versieringen die helemaal van hem zijn. Maar tegelijk reageert hij op alles wat je doet.” Die eerste muzikale klik bleef hangen. Pas later kreeg het idee vorm om samen iets groters te maken. “We dachten: wat als we met hem een programma maken? Iemand die, net als wij, voortdurend op zoek is naar muziek – over genres heen.”

Avital noemt zichzelf geen klassieke specialist en dat maakt hem juist verwant aan Fuse. “Hij is eigenlijk een moderne troubadour”, zegt Julia. “Iemand die verhalen verzamelt en doorvertelt.” Het programma ontstond vanuit een gesprek. “We begonnen simpel: welke muziek willen we samen spelen? En hoe kunnen we elkaar uitdagen?” Dat leidde tot een bewuste keuze: het programma moest nieuw terrein zijn voor iedereen. Voor Fuse betekende dat onder meer een hernieuwde duik in barokmuziek. “In barok zit veel vrijheid. Avi voelt zich daar heel thuis in en kan ons daarin meenemen.”

Omgekeerd wordt Avital uitgedaagd door het jazz-idioom van Fuse. “Wij leggen hem zelfs fusion voor. Dat spanningsveld is precies waar het interessant wordt.” Het programma ontwikkelde zich als een muzikale stroom. Van barok tot hedendaags, van volksmuziek tot jazz. Zo klinkt er werk van Anna Clyne en muziek van Weather Report. Ook componisten als Bartók en Ravel maken deel uit van het programma. Pas later diende zich een overkoepelend thema aan. “We merkten ineens: alles heeft met water te maken.” Water als metafoor voor muziek – als iets dat stroomt, verandert, maar ook verbindt. “Door alle eeuwen en culturen heen vertellen mensen eigenlijk hetzelfde verhaal.”

Uiteindelijk raakt het programma aan wat muziek kan betekenen. “De concertzaal is een plek waar ruimte is”, zegt Julia. “Waar emoties mogen bestaan. Waar je samen iets beleeft met mensen die je niet kent. En daarmee word je onderdeel van een verhaal dat al eeuwenlang stroomt.” Zoals water. Zoals muziek.