Makers van de toekomst

Waarin verschilt jouw visie van die van jouw voorganger?
“Ik werk graag multidisciplinair, ik hou van uitwisselingen met verschillende kunstvormen en vind het interessant om coproducerend op te trekken met andere partijen. Ik ben internationaal gericht en kijk goed naar wat er in Europa gaande is en welk type dansers daarbij horen. We zijn ons gezelschap ook veel diverser aan het maken; niet omdat dat tegenwoordig zo populair is, maar omdat het verrijkend is om met mensen met verschillende achtergronden te werken. Ook wil ik graag dat onze kunst relevant is. Je kan natuurlijk op een eilandje gaan zitten en kunst maken voor de kunst, maar dat vind ik in deze tijd lastig. Naast schoonheid bieden heeft kunst ook de taak om te reflecteren op de wereld en die staat momenteel behoorlijk in brand. Ik ben niet activistisch in de zin dat ik ga demonstreren met een spandoek, maar ik heb wel 80 voorstellingen per jaar, waarin we als gezelschap onze stem kunnen laten horen.”

Ik heb vaker producties van Scapino Ballet voorbij zien komen met de titel Origin. Dat is een soort terugkerend format?
“Ja, Origin is de naam van ons talentontwikkelingsprogramma waarin we talentvolle choreografen uitnodigen om bij ons gezelschap nieuw werk te maken en dat vervolgens in de grote zalen aan het publiek te tonen. Ten eerste natuurlijk omdat we vinden dat hun werk die exposure verdient, maar ook omdat we denken dat het heel spannend kan zijn voor een jonger publiek. Toen ik zelf een jonge maker was, zaten er altijd vooral 50-, 60- en 70-jarigen in de zaal en dacht ik: waar zijn mijn generatiegenoten? Dat is sindsdien nog niet zo veel veranderd. Maar ik ben ervan overtuigd dat het mogelijk is om meer jonge mensen aan ons publiek toe te voegen, door de dingen een beetje anders in te kleden. Daar is dit programma ook echt voor bedoeld.”

De ondertitel van deze voorstelling is: The Future is Feminine. Best een lekker statement, nu de positie en rechten van vrouwen bizar genoeg weer onder druk staan.
“Met die uitdagende slogan willen we ons geloof in vrouwelijke kunstenaars onderstrepen. De danswereld is nog steeds voornamelijk een mannenwereld. Ik probeer daar iets aan toe te voegen, door meer vrouwelijke kunstenaars ruimte en kansen te geven. Ik geloof daarbij in lange lijnen. Het Nederlandse systeem is tegenwoordig een soort tapascultuur; een beetje van dit, een beetje van dat, alles moet snel en jong en nieuw. Maar als je zuinig bent op kunstenaars en ze echt carrière wil laten maken, dan moet je duurzame relaties aangaan. Zodat er tijd en ruimte is om een vertrouwensband op te bouwen met de dansers en we elkaar echt goed leren kennen, om samen nog intenser werk te kunnen maken.”

Kan je iets vertellen over de makers en hun choreografieën?
“Ten eerste is er Waxes van Sarah Baltzinger en haar partner Isaiah Wilson, met wie zij sinds 2022 een spannend choreografenduo vormt. Vorig jaar hebben we met hen al een heel succesvolle samenwerking gehad. Waxes, een uitwerking van hun voorstudie Venus Anatomique, is een stuk met alleen vrouwelijke dansers, over het objectificeren van het vrouwelijk lichaam. Sarah en Isaiah hebben zich verdiept in 16e en 17e-eeuwse wassenbeelden, die als educatieve objecten werden gebruikt in de medische wereld. Het vangen van een vrouwenlichaam in een object is op zichzelf al heel interessant, daarnaast verwijst het ook naar het ‘poppenspel’, waarin vrouwen vaak een rol krijgen toebedeeld en geregisseerd en gedirigeerd worden.

Vervolgens heb ik Marie-Louise Hertog gevraagd om met het mannelijke deel van ons gezelschap een voorstelling te maken over de manosfeer. We leven in een tijd waarin mannelijkheid en machismo weer verheerlijkt worden, onder aanvoering van mensen als Andrew Tate. En waarin de Poetins en Trumps elkaar proberen af te troeven met hun spierballen. Maar wat leveren mannen eigenlijk allemaal in om macho te kunnen zijn? Wat offeren ze op, wanneer ze hun vrouwelijke kanten onderdrukken? Wat verliezen we als mannen in zo’n tweedimensionaal keurslijf worden gedwongen? Het is juist de driedimensionaliteit die we zo hard nodig hebben. Sacre is een herinterpretatie van Le Sacre du Printemps, op de muziek van Stravinsky. In het originele ballet wordt een jong meisje geofferd aan de zonnegod, in de versie van Marie-Louise wordt iets anders geofferd: de mannelijke kwetsbaarheid.”

De voorstelling bestaat naast die twee choreografieën ook uit twee dansfilms. Heeft dat te maken met je wens om meer met andere disciplines samen te werken?
“Ja en ik ben heel blij met deze samenwerking met Cinedans, het Amsterdamse dansfilmfestival. Er worden zulke fantastisch mooie kunstwerken gemaakt, ik vind dat die een veel groter publiek verdienen. Wij hebben twee films uitgekozen van vrouwelijke makers, die aansluiten op de thematiek van de voorstelling. Die nemen we mee op tournee, een beetje zoals een band vaak een andere band meeneemt als voorprogramma. Het geeft ons de mogelijkheid om meer vrouwelijke kunstenaars te ondersteunen en bovendien is het een manier om een ander type publiek aan te spreken. Met film kun je dingen die live op het toneel niet kunnen, zoals close-ups maken en effecten toevoegen. Dat is een hele mooie aanvulling op de emotionele lading van een live-performance. Dat het van 2D naar 3D gaat is een mooie ervaring voor het publiek.”

Is er nog iets dat je aan dit gesprek wil toevoegen?
“Ja, ik wil heel graag benadrukken dat Sarah en Isaiah op dit moment echt hot and happening zijn in Europa. En Marie- Louise, een powerhouse met meer dan 300k online volgers, gaat binnenkort ook heel hard doorbreken. Dus ik wil iedereen aanraden: kom het nu zien, want dit zijn echt de makers van de toekomst.” ✖