Canto Ostinato is met afstand het populairste klassieke muziekstuk van Nederlandse bodem. Op 24 januari 2023 zou componist Simeon ten Holt honderd jaar zijn geworden, een goede reden om vier dagen later in De Oosterpoort het werk te laten uitvoeren door vier door de wol geverfde vertolkers van het werk: Arielle Vernède, Gerard Bouwhuis, Kees Wieringa en Jeroen van Veen.

Canto Ostinato sleept met zijn repeterende zangerige melodie en het langzaam verschuivende ritme de luisteraars mee in een bijna meditatieve toestand, een oase van rust. Niet voor niets staat het stuk al jaren in de top-10 van de NPO Radio 4 Hart en Ziel Lijst, een jaarlijks door luisteraars gekozen selectie van de mooiste driehonderd werken uit de klassieke muziek.

Meesterwerk ‘voor één of meer toetsinstrumenten’

Simeon ten Holt schreef zijn meesterwerk tussen 1973 en 1979 ‘voor één of meer toetsinstrumenten’. Zelf gaf hij de voorkeur aan een uitvoering met vier piano’s. Op 25 april 1979 ging Canto Ostinato in première in de Ruïnekerk in Bergen, de woonplaats van Ten Holt, om daarna door zowel liefhebbers van klassieke muziek als een jong en nieuw publiek omarmd te worden. Nog steeds worden veel mensen geraakt door de muziek. Mooi is in dat opzicht de documentaire Over Canto, die Ramón Gieling in 2011 maakte en waarin luisteraars vertellen over de impact die het stuk op hun leven heeft gehad.

Ontsnappen aan de tijd met klassieke hit

Ten Holt liet in zijn compositie – geheel tegen de regels van de klassieke muziek in – ruimte voor improvisatie. Hij schreef verschillende patronen die allemaal een bepaalde herhaling behoeven, maar hoe vaak ze herhaald worden, en hoe de noten worden gespeeld (snel, langzaam, hard of juist zacht) is aan de musici die het werk uitvoeren. Canto Ostinato heeft ook geen maximale tijdsduur, al is een gemiddelde uitvoering vaak tussen de 90 en 120 minuten. Maar eigenlijk is luisteren naar Ten Holts magnum opus een ideale manier om voor even aan de tijd te ontsnappen.